BODY CELL MASS CONCEPT (BCM)
GLP-1 Φάρμακα – Μυϊκή Μάζα – Πρωτεϊνοσύνθεση – Διατροφική Υποστήριξη

Pharmakogenetik & GLP-1-Rezeptor–Agonists
Πώς λειτουργεί το GLP-1;
Όλες οι φαρμακευτικές ουσίες μιμούνται μια ορμόνη του εντέρου η οποία:
- Καταστέλλει την πείνα και την επιθυμία για φαγητό
- Επιβραδύνει τη γαστρική κένωση
- Οδηγεί συχνά σε μειωμένη κατανάλωση τροφής
- Μειώνει την πρόσληψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών και πρωτεΐνης
Επειδή ένα ποσοστό συμμετεχόντων δεν ανταποκρίνονται (Non Responders) στην φαρμακευτική ουσία, πολλοί ιατροί χρησιμοποιούν τα κάτωθι τεστς για τον εντοπισμό τους:
- GLP1R-Gen (για το GLP-1-Rezeptor)
- TCF7L2-Gen (σχετίζεται έντονα με τον διαβήτη τύπου II)
Το βάρος όμως συχνά επιστρέφει μετά τη διακοπή της αγωγής, εάν δεν γίνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής και ειδικά στις διατροφικές συνήθειες.
The Devil‘ Circle – Η επαναπρόσληψη βάρους

STUDY – Oxford University – Δημήτρης Κουτουκίδης:
Ρυθμός επαναπρόσληψης βάρους μετά την διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής.
Άτομα που διαχειρίζονται την απώλεια βάρους ή τον διαβήτη τύπου 2 με & GLP-1-Rezeptor-Agonists.
- Η μελέτη, με επικεφαλής ακαδημαϊκούς του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και δημοσιευμένη στο BMJ, περιλάμβανε ανασκόπηση 37 υφιστάμενων μελετών σχετικά με φάρμακα απώλειας βάρους, με τη συμμετοχή 9.341 ατόμων.
- Η μέση διάρκεια της θεραπείας απώλειας βάρους ήταν 39 εβδομάδες
- H μέση περίοδος παρακολούθησης ήταν 32 εβδομάδες
- Άτομα που λάμβαναν οποιοδήποτε είδος φαρμάκου απώλειας βάρους έχασαν κατά μέσο όρο 8,3Kg κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αλλά ξαναπήραν 4,8Kg μέσα στον πρώτο χρόνο.
Ποιό ρόλο έπαιξε η μείωση του βασικού μεταβολισμού λόγω της απώλειας μυϊκής μάζας;
Ο ρυθμός με τον οποίο επανερχόταν το βάρος μετά τη διακοπή των φαρμάκων ήταν σχεδόν 4 φορές ταχύτερος σε σύγκριση με προγράμματα συμπεριφορικής παρέμβασης, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν συγκεκριμένη δίαιτα ή πρόγραμμα σωματικής άσκησης, ανεξάρτητα από το πόσο βάρος είχε χαθεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Επανάκτηση βάρους μετά την διακοπή χορήγησης:
Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension.
(Diabetes obes metab Aug 24(8) 11)
Συμπέρασμα:
Eνα χρόνο μετά τη διακοπή της σεμαγλουτίδης 2,4 mg την εβδομάδα και της παρέμβασης στον τρόπο ζωής, οι συμμετέχοντες ανέκτησαν περίπου τα δύο τρίτα της προηγούμενης απώλειας βάρους τους, με αντίστοιχες αρνητικές μεταβολές στις καρδιομεταβολικές μεταβλητές.
Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η παχυσαρκία αποτελεί χρόνια κατάσταση και υποδηλώνουν ότι απαιτείται συνεχής θεραπευτική και διατροφική υποστήριξη για τη διατήρηση των αποτελεσμάτων.
Λόγω:
- Της μειωμένης πείνας
- Του έντονου και γρήγορου κορεσμού
- Της σημαντικής ποσότητας τροφής
- Της παράλειψης γευμάτων
- Της χαμηλής πρόσληψης πρωτεϊνών
- Της αγνόησης σημείων απώλειας μυϊκής μάζας
Πολλά άτομα οδηγούνται σε ανεπαρκή διατροφή.
Πιθανές συνέπειες:
- Έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων
- Μείωση μυϊκής μάζας
- Πτώση του βασικού μεταβολισμού
- Απώλεια ενέργειας
- Αύξηση κόπωσης και αδυναμίας
Τι μπορεί να συμβεί από την έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων;
Η έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων μπορεί να προκαλέσει συστηματική κατάρρευση των μεταβολικών και βιολογικών λειτουργιών του οργανισμού, καθώς αυτά τα στοιχεία λειτουργούν ως «κλειδιά» για τα ένζυμα και τις ορμόνες μας.
Η απουσία τους επηρεάζει σχεδόν κάθε σύστημα του σώματος.
- Ενέργεια και Μυϊκό Σύστημα
- Χρόνια κόπωση και εξάντληση
- Μυϊκή αδυναμία και κράμπες
- Μειωμένη αξιοποίηση πρωτεϊνών
- Ανοσοποιητικό
- Συχνές λοιμώξεις
- Αργή επούλωση πληγών
- Νευρικό Σύστημα και Εγκέφαλος
- Πνευματική θολότητα (Brain Fog)
- Διαταραχές διάθεσης
- Νευροπάθειες
- Αιματολογικό και Καρδιαγγειακό Σύστημα
- Αναιμία
- Καρδιακές αρρυθμίες
- Εξωτερική Εμφάνιση (Δέρμα, Μαλλιά, Νύχια)
- Τριχόπτωση
- Εύθραυστα νύχια
- Ξηροδερμία και δερματίτιδες
- Σκελετικό Σύστημα
- Οστεοπενία
- Οστεοπόρωση
Το «Καμπανάκι» για τις Ενέσιμες Θεραπείες Αδυνατίσματος
Σε θεραπείες όπως Wegovy ή Mounjaro, η απότομη μείωση τροφής μπορεί να οδηγήσει τον οργανισμό σε κατάσταση άμυνας.
Εάν δεν καλύπτονται οι ανάγκες σε πρωτεΐνες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία:
- Δεν χάνεται μόνο λίπος
- Χάνεται και μυϊκή μάζα
- Μειώνεται σημαντικά η ενέργεια και η καθημερινή λειτουργικότητα
Που στοχεύει;
- Στην αύξηση / διατήρηση της μυϊκής μάζας
- Στην ασφαλή μείωση λιπώδους ιστού
- Στην επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης
- Στη σωστή πρωτεϊνοσύνθεση
- Στην κάλυψη των μικροθρεπτικών αναγκών
- Στη διατήρηση του βασικού μεταβολισμού
- Στην υποστήριξη της ενέργειας και της λειτουργικότητας.
Τι περιλαμβάνει;
- Ενημερωτικό υλικό
- Συνταγές υψηλής πρωτεΐνης
- Προτάσεις γευμάτων
- Αντιστοιχίες φρούτων και λαχανικών
- BCM Booster Shake
- Online και τηλεφωνική υποστήριξη και πληροφορίες
Γιατί είναι σημαντική η μυϊκή μάζα;
- Μεταβολική υγεία
- Σωματική λειτουργικότητα
- Υγεία οστών
- Ανοσοποιητικό σύστημα και ανάρρωση
- Μακροζωία και ποιότητα ζωής
Πως επιτυγχάνεται;
- Επαρκής πρωτεϊνική πρόσληψη
- Άσκηση και προπόνηση δύναμης
- Ξεκούραση και ύπνος
- Ορμονική ισορροπία
- Υγιές σωματικό βάρος
Το ΒΜΙ από μόνο του δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη σωματικής σύστασης. Ένα άτομο μπορεί να έχει φυσιολογικό ΒΜΙ αλλά υψηλό ποσοστό λίπους και χαμηλή μυϊκή μάζα.
Πρωτεϊνικές ανάγκες
Για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, ένας υγιής ενήλικας χρειάζεται περίπου 1.2 – 2.0 g πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως.
Οι πρωτεΐνες καλό είναι να προέρχονται από ζωικές και φυτικές πηγές, ώστε να εξασφαλίζεται ένα πλήρες προφίλ αμινοξέων.
Χρόνος απορρόφησης πρωτεϊνών.
- Whey protein 20’ – 60΄
- Φυτικές πρωτεΐνες (μπιζέλι, ρύζι) 60΄- 90΄
- Πρωτεΐνη σόγιας 3 – 4 ώρες
- Καζεΐνη γάλακτος 4 – 6 ώρες
- Μυικκυλιακή πρωτεΐνη γάλακτος 8 – 9 ώρες
Ο συνδυασμός διαφορετικών πρωτεϊνών προσφέρει καλύτερο προφίλ αμινοξέων και σταδιακή απορρόφηση.
Ποιες βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία μπορούν να βοηθήσουν στην απορρόφηση των πρωτεϊνών;
Οι πρωτεΐνες μεταφέρονται στα μυϊκά κύτταρα αποτελεσματικότερα με την πρόσληψη:
- Κρεατίνης
- Βιταμίνης D
- Βιταμίνης C
- Βιταμίνης Β6
- Βιταμίνης Β12
- Φολικό οξύ (Β9)
- Μαγνησίου
- Ψευδάργυρου
Επίσης, η άσκηση και τα σπορ αυξάνουν την ευαισθησία των μυϊκών κυττάρων στην απορρόφηση αμινοξέων και διατήρηση/αύξηση της μυϊκής μάζας, καθώς και η ηλικία, η διατροφή και η αποκατάσταση επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της μεταφοράς των αμινοξέων στους μύες.
Πως γίνεται η απορρόφηση των πρωτεϊνών στον οργανισμό;
Το σώμα δεν μπορεί να απορροφήσει τις πρωτεΐνες ως ολόκληρα μόρια μέσω του εντερικού τοιχώματος. Για τον λόγο αυτό, συνεργάζονται διάφορα όργανα, πεπτικά ένζυμα και πρωτεΐνες μεταφοράς, για να το επιτύχουν.
Συγκεκριμένα:
Όργανα:
- Στομάχι: Το γαστρικό οξύ «ξεδιπλώνει» τις πρωτεΐνες και το ένζυμο πεψίνη τις διασπά σε πολυπεπτίδια.
- Πάγκρεας: Εκκρίνει δραστικά πεπτικά υγρά με ένζυμα όπως η θρυψίνη και η χυμοθρυψίνη, τα οποία διασπούν τις πρωτεϊνικές αλυσίδες σε μικροσκοπικά κομμάτια.
- Λεπτό έντερο: Ο κύριος τόπος απορρόφησης.
Πρωτεΐνες μεταφοράς
Στα κύτταρα του λεπτού εντέρου υπάρχουν οι λεγόμενες «πρωτεΐνες μεταφοράς» οι οποίες απορροφούν τα πλήρως διασπασμένα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών:
- Μεταφορείς αμινοξέων
Υπάρχουν διάφορα συστήματα μεταφοράς, κυρίως εξαρτώμενα από το νάτριο, τα οποία αντλούν στοχευμένα μεμονωμένα αμινοξέα στο εσωτερικό των κυττάρων.
- Πεπτικά Ένζυμα
Η τελική διαδρομή προς το αίμα γίνεται από τα πεπτικά ένζυμα, τα οποία διασπούν οριστικά σε μεμονωμένα αμινοξέα τα διπεπτίδια και τριπεπτίδια, μόλις αυτά φτάσουν στα κύτταρα του λεπτού εντέρου. Έπειτα, αυτά ταξιδεύουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος απευθείας στην πυλαία φλέβα και φτάνουν στο συκώτι, το οποίο διανέμει τα αμινοξέα εκεί όπου τα χρειάζεται ο οργανισμός τη δεδομένη στιγμή.
Micellar Casein Protein
Πλεονεκτήματα:
- Αργή απορρόφηση. H Μικκυλιακή καζεΐνη απορροφάται αργά, παρέχοντας σταθερή ροή αμινοξέων στους μύες έως και 9 ώρες και είναι ιδανική για την αποκατάσταση κατά τη διάρκεια της νύχτας ή όταν δεν μπορεί να καταναλωθεί τροφή για μεγάλο διάστημα.
- Υψηλή περιεκτικότητα σε αμινοξέα. Έχει υψηλά ποσοστά των βασικών αμινοξέων που είναι απαραίτητα για τη μυϊκή ανάπτυξη και ανάκτηση, με τη λευκίνη να είναι το πιο σημαντικό αμινοξύ για την ενεργοποίηση της μυϊκής σύνθεσης.
- Στήριξη της μυϊκής μάζας. Ο συνδυασμός Καζεΐνης και Whey πρωτεΐνης προσφέρει δύο πλεονεκτήματα: γρήγορη απορρόφηση (Whey protein) και αργή (Μικυλιακή casein), για μια συνεχιζόμενη υποστήριξη της μυϊκής ανάπτυξης.
- Επιπλέον οφέλη για την αποκατάσταση. Η γλουταμίνη και η αλανίνη είναι σημαντικά για την αποκατάσταση των μυών και τη μείωση του καταβολισμού, ιδιαίτερα μετά από έντονη άσκηση.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η Μicellar casein είναι η ιδανική πρωτεΐνη για τη μυϊκή ανάπτυξη και ανάκτηση, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε αμινοξέα, καθώς και της αργής απορρόφησής της. Είναι ιδανική για βραδινή αποκατάσταση και για άτομα που χρειάζονται σταθερή υποστήριξη αμινοξέων καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας.
Οι καλύτερες ώρες για απορρόφηση πρωτεΐνης

Για την «αξιοποίηση» της καταναλώμενης πρωτεΐνης στον οργανισμό, διάφορες βιταμίνες, μέταλλα, όπως και ιχνοστοιχεία είναι απολύτως απαραίτητες, ειδάλλως δεν μπορεί να υπάρξει η βέλτιστη αξιοποίησή της.
Λόγω της μειωμένης όρεξης και των ανεπαρκών γευμάτων κατά τη διάρκεια της ενέσιμης θεραπείας, ελλοχεύει σοβαρός κίνδυνος έλλειψης απαραίτητων μικροθρεπτικών συστατικών.
Αυτή η έλλειψη μπορεί να οδηγήσει σε:
- Παρεμπόδιση της πλήρους αξιοποίησης των πρωτεϊνών από τον οργανισμό.
- Μείωση της ζωτικότητας και της γενικότερης ευεξίας.
- Επίταση του αισθήματος κόπωσης και μυϊκής αδυναμίας.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΕΨΙΓΟΝΩΝ – Πεψίνης
Το ένζυμο πεψίνη παίζει σπουδαίο ρόλο στην διαδικασία της Πρωτεϊνοσύνθεσης.
Για την παραγωγή και ενεργοποίηση της πεψίνης απαιτούνται:
Μέταλλα και Ιχνοστοιχεία
- Ψευδάργυρος: Χωρίς επαρκή ψευδάργυρο, τα επίπεδα του οξέος πέφτουν, με αποτέλεσμα το πεψινογόνο να μην μπορεί πλέον να μετατραπεί σε ενεργή πεψίνη.
- Χλώριο και Νάτριο: Ο οργανισμός χρειάζεται χλώριο (κυρίως από το μαγειρικό αλάτι) για να συνθέσει το γαστρικό οξύ που ενεργοποιεί την πεψίνη.
- Κάλιο: Μια ισορροπημένη ποσότητα καλίου εξασφαλίζει τη μεταφορά των οξέων στο στομάχι.
- Βιταμίνες
- Βιταμίνες B1 & B6. Είναι απαραίτητες για την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα του στομάχου και υποστηρίζουν το νευρικό σύστημα το οποίο δίνει το σήμα στο στομάχι να εκκρίνει πεψινογόνο και οξύ.
- Βιταμίνη C. Προστατεύει τα ευαίσθητα κύτταρα του γαστρικού βλεννογόνου από το οξειδωτικό στρες και υποστηρίζει την ανάπλαση των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ενζύμων.
- Πικρές ουσίες από βότανα και φυτά (ραδίκι, αγκινάρα). Αυξάνουν αντανακλαστικά την παραγωγή σάλιου, γαστρικού οξέος και πεψινογόνου.
- Αμινοξέα των πρωτεϊνών. Αποτελούν επίσης ισχυρό ερέθισμα. Πρωτεΐνη > Γαστρίνη > Απελευθέρωση μεγάλων ποσοτήτων πεψινογόνου και γαστρικού οξέος.
- Χυμός λεμονιού. Όταν καταναλώνεται πριν από το γεύμα μειώνει τεχνητά την τιμή του pH στο στομάχι. Αυτό βοηθά άμεσα στη διάσπαση του ήδη υπάρχοντος πεψινογόνου σε ενεργή πεψίνη.
Τι είναι καθοριστικό για την πρωτεϊνοσύνθεση;
- Αμινοξέα και Λευκίνη:
- Το σώμα χρειάζεται και τα 9 απαραίτητα αμινοξέα (EAA) ταυτόχρονα. Αν λείπει έστω και ένα, η πρωτεϊνοσύνθεση σταματά (Νόμος του ελαχίστου).
- Το αμινοξύ λευκίνη λειτουργεί ως χημικός «διακόπτης». Μόλις ξεπεραστεί ένα συγκεκριμένο όριο λευκίνης στο αίμα (2-3g ανά γεύμα), ενεργοποιείται η διαδικασία για το «χτίσιμο» των μυών.
- mTOR
- Το mTOR είναι ένα ένζυμο στα κύτταρα που λειτουργεί ως βασικός ρυθμιστής της πρωτεϊνοσύνθεσης.
- Ενεργοποιείται κυρίως από: υψηλή συγκέντρωση αμινοξέων, ινσουλίνη και μηχανικά ερεθίσματα (π.χ. προπόνηση με βάρη).
- Ορμονικό περιβάλλον (Αναβολικές ορμόνες)
- Ινσουλίνη: Ανοίγει τα κύτταρα για να μπουν τα αμινοξέα και μειώνει τη μυϊκή διάσπαση.
- Αυξητική ορμόνη (GH) & IGF-1: Δίνουν το έναυσμα στα κύτταρα να αυξήσουν τον ρυθμό παραγωγής πρωτεϊνών.
- Τεστοστερόνη: Αυξάνεται άμεσα (μεταγραφή του DNA) για τη δημιουργία νέων μυϊκών πρωτεϊνών.
- Ενεργειακό ισοζύγιο (Θερμίδες)
- Η πρωτεϊνοσύνθεση είναι μια διαδικασία που απαιτεί τεράστια ποσά ενέργειας (ATP).
- Σε κατάσταση θερμιδικού πλεονάσματος (όταν τρως περισσότερο από όσο καις), η πρωτεϊνοσύνθεση λειτουργεί στο μέγιστο. Σε ακραίο θερμιδικό έλλειμμα, το σώμα την περιορίζει για να εξοικονομήσει ενέργεια.
- Μηχανικό ερέθισμα (Προπόνηση)
- Για τη μυϊκή πρωτεϊνοσύνθεση, η προπόνηση με αντιστάσεις (βάρη) είναι ο ισχυρότερος φυσικός διεγέρτης. Προκαλεί μικροτραυματισμούς στις μυϊκές ίνες, δίνοντας σήμα στο σώμα να ξεκινήσει την επισκευή και την ενδυνάμωσή τους.
ΛΕΥΚΙΝΗ
Η λευκίνη είναι ένα απαραίτητο αμινοξύ διακλαδισμένης αλυσίδας (BCAA) που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πρωτεϊνοσύνθεση και στη διατήρηση της μυϊκής μάζας. Συμβάλλει στην ενεργοποίηση μηχανισμών που προάγουν τη σύνθεση των μυϊκών πρωτεϊνών, υποστηρίζοντας την αποκατάσταση και την ανάπτυξη των μυών, ιδιαίτερα μετά από σωματική άσκηση ή σε περιόδους αυξημένων αναγκών.
Συμπέρασμα: χωρίς την αναγκαία ποσότητα Λευκίνης, δυσκολεύεται η πρωτεϊνοσύνθεση.
Η ιστορία με τα 5 ασπράδια αυγών
Ένα ασπράδι αυγού μεγάλου μεγέθους (περίπου 33–35 g) περιέχει περίπου 3,5–4 g πρωτεΐνης. Επομένως ένα ασπράδι παρέχει περίπου 0,3–0,4 g λευκίνης (300–400 mg).
Τα 5 ασπάδια αυγών περιέχουν:
- 18-18.5 g πρωτεϊνης -Αλβουμίνη
- 1,75 g Λευκλίνης, δηλ πολύ μικρή ποσότητα
- 132g νερό
- Ελάχιστα θρεπτικά συστατικά, γιατι όλα εμπεριέχονται στο κρόκο
Άρα από μόνα τους δεν επαρκούν για τη βέλτιστη ενεργοποίηση της πρωτεϊνοσύνθεσης.
Αμφισβητούμενα πεπτίδια για τη μυϊκή ανάπτυξη
Υπάρχουν διάφορα πεπτίδια που μπορούν να συντελέσουν στην αύξηση μυϊκής μάζας, όπως το IGF-1 LR3 (Insulin-like Growth Factor 1 Long R3), το οποίο είναι ένα συνθετικό πεπτίδιο και μια τροποποιημένη μορφή του φυσικού IGF-1 και χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερο χρόνο ημιζωής και υψηλότερη ισχύ σε σύγκριση με τον κανονικό IGF-1.
Τι είναι ο IGF-1 LR3;
Το Insulin-like Growth Factor-1 Long Arg3, είναι μια ανασυνδυασμένη πρωτεΐνη που αποτελείται από 83 αμινοξέα (σε σύγκριση με 70 για τον φυσιολογικό IGF-1) και έχει δύο σημαντικές τροποποιήσεις:
- Υποκατάσταση αργινίνης (Arg) στη θέση 3 (αντί για γλουταμινικό οξύ).
- Προσθήκη 13 αμινοξέων στο Ν-τελικό άκρο, η οποία επιμηκύνει την αλυσίδα και αυξάνει τον χρόνο ημιζωής.
Αυτές οι τροποποιήσεις έχουν ως αποτέλεσμα:
- Πιο ανθεκτικό στη δέσμευση από πρωτεΐνες που δεσμεύουν τον IGF (IGFBPs).
- Υψηλότερη βιοδιαθεσιμότητα.
- Μεγαλύτερης διάρκειας δράση – ~20–30 ώρες σε σύγκριση με ~12–15 λεπτά για τον φυσικό IGF-1.
Κίνδυνοι
Κλινικές στο Austin & Houston Texas „Ways to Well“ προσφέρουν μεταξύ άλλων θεραπειών αντιγήρανσης και θεραπείες με πεπτίδια σε συνδυασμό με GLP-1 Receptor Agonists.
Οι πιθανοί κίνδυνοι είναι:
- Υπογλυκαιμία (επειδή το IGF-1 μειώνει το σάκχαρο στο αίμα)
- Διεύρυνση οργάνων
- Πόνος στις αρθρώσεις
- Κατακράτηση υγρών
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα (νευροπάθεια)
- Πιθανός κίνδυνος καρκίνου (λόγω αυξημένου πολλαπλασιασμού των κυττάρων)
- Κίνδυνοι και παρενέργειες πεπτιδίων
Καθώς αυτά:
- Είναι απαγορευμένα και επικίνδυνα, διότι παραμένουν ανεξερεύνητα
- Επιτρέπονται μόνο για έρευνες
- Απαγορευμένα με σκοπό την «απλή» αύξηση/διατήρηση μυϊκής μάζας
- Η μακροπρόθεσμη ασφάλεια στους ανθρώπους δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς
- Υπάρχουν ελάχιστα συνταγογραφούμενα για πολυ ιδιαίτερες και ειδικές ασθένιες
Η κρεατίνη είναι το πιο καλά μελετημένο και αποτελεσματικό συμπλήρωμα διατροφής για την αύξηση της μυϊκής μάζας και δύναμης. Το 95% αυτής αποθηκεύεται στους μύες.
Ο ρόλος και οι βιολογικές διαδικασίες της κρεατίνης σχετικά με το χτίσιμο των μυών χωρίζονται σε δύο επίπεδα: την άμεση παραγωγή ενέργειας και τις μακροπρόθεσμες κυτταρικές προσαρμογές.
Αναλυτικά:
- Άμεση παραγωγή ενέργειας (Το σύστημα Φωσφοκρεατίνης).
Κατά τη διάρκεια έντονης και εκρηκτικής άσκησης (π.χ. βάρη, σπριντ), οι μύες χρησιμοποιούν ως καύσιμο ένα μόριο που λέγεται ATP (Τριφωσφορική Αδενοσίνη).
- Η εξάντληση: Το ATP εξαντλείται μέσα σε μόλις 2-3 δευτερόλεπτα έντονης προσπάθειας και μετατρέπεται σε ένα άχρηστο (προσωρινά) μόριο, το ADP.
- Η ανακύκλωση: Η κρεατίνη είναι αποθηκευμένη στους μύες ως φωσφοκρεατίνη. Δίνει αστραπιαία ένα φωσφορικό κομμάτι στο ADP, μετατρέποντάς το ξανά σε καθαρό ATP (ενέργεια).
- Το αποτέλεσμα: Σου επιτρέπει να βγάλεις 1-2 επαναλήψεις παραπάνω σε ένα βαρύ σετ. Αυτές οι επιπλέον επαναλήψεις δημιουργούν το απαραίτητο μηχανικό ερέθισμα για μυϊκή ανάπτυξη.
- Διαδικασίες που ενεργοποιούν την Πρωτεϊνοσύνθεση.
Η κρεατίνη δεν χτίζει η ίδια μυϊκό ιστό, αλλά δραστηριοποιεί τις διαδικασίες για την πρωτεϊνοσύνθεση:
- Κυτταρική ενυδάτωση: Η κρεατίνη αντλεί νερό στο εσωτερικό των μυϊκών κυττάρων και αυξάνει τον όγκο του κυττάρου. Αυτή η μεγεθυνση δεν είναι απλώς οπτική, αλλά λειτουργεί στην διαδικασία ως κυτταρικό σήμα που ξεκινά την πρωτεϊνοσύνθεση.
- Αύξηση των «Δορυφορικών» Κυττάρων: Η κρεατίνη βοηθά τα «βλαστοκύτταρα» των μυών να ενσωματωθούν στις μυϊκές ίνες, αυξάνοντας την ικανότητα του μυός να αναπλάθεται και να μεγαλώνει μετά την προπόνηση.
- Αύξηση Αναβολικών Ορμονών: Μελέτες έχουν δείξει ότι η λήψη κρεατίνης μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα της ορμόνης IGF-1 (Ινσουλινόμορφος Αυξητικός Παράγοντας 1) τοπικά στους μύες μετά την προπόνηση.
- Μείωση της Μυοστατίνης: Η μυοστατίνη είναι μια πρωτεΐνη που εμποδίζει την μυϊκή ανάπτυξη. Η κρεατίνη βοηθά στη μείωση των επιπέδων μυοστατίνης, επιτρέποντας στο σώμα να αναπτύξει πιο γρήγορα μύες.
Σε συνδιασμό με χρήση ενέσιμων για την Απώλεια Βάρους (GLP-1)
Αν κάποιος ακολουθεί θεραπεία με νεότερα ενέσιμα (όπως Wegovy ή Mounjaro) και βρίσκεται σε μεγάλο θερμιδικό έλλειμμα, η κρεατίνη είναι εξαιρετικά χρήσιμη, διότι:
- Προστατεύει τη μυϊκή μάζα από τη διάσπαση (καταβολισμό).
- Διατηρεί τη δύναμη στην προπόνηση, παρά το γεγονός ότι ο ασθενής τρέφεται με «φτωχά γεύματα».
Πιθανές παρενέργειες κατά την λείψη Κρεατινης
Η κρεατίνη είναι ένα από τα πιο ασφαλή συμπληρώματα διατροφής, αλλά αν δεν ληφθεί σωστά, μπορεί να προκαλέσει ορισμένες ήπιες παρενέργειες.
- Γαστρεντερικές διαταραχές:
- Μπορεί να προκληθούν στομαχικές κράμπες, ναυτία, φούσκωμα ή διάρροια, όταν λαμβάνονται μεγάλες δόσεις (π.χ. >10g τη δόση) ή αν η σκόνη δεν έχει διαλυθεί καλά στο νερό.
- Κατακράτηση Ενδοκυτταρικού νερού (Αύξηση βάρους). Το βάρος μπορεί να αυξηθεί κατά 1 – 3 κιλά τις πρώτες εβδομάδες, αλλά δεν υπάρχει πρόβλημα.
- ΠΡΟΣΟΧΗ: Η κρεατίνη «κρατάει» νερό, αλλά το αποθηκεύει ενδοκυτταρικά μέσα στα μυϊκά κύτταρα «και όχι κάτω από το δέρμα σαν κατακρατήσεις. Είναι ενυδάτωση που κάνει τους μύες να φαίνονται πιο γεμάτοι. (Όταν λαμβάνονται ενέσιμα για αδυνάτισμα και κρεατίνη δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας αν η ζυγαριά κολλήσει προσωρινά).
Σύσταση:
- Επαρκής ενυδάτωση με τουλάχιστον 2,5 με 3L νερού ημερησίως
- Σταθερή κατανάλωση 3–6 g ημερησίως. Όχι «φάση φορτώματος» (20g τη μέρα)
Άλλα Ιατρικά Θέματα:
- Νεφρική λειτουργία: Σε υγιείς ανθρώπους, η κρεατίνη δεν βλάπτει τα νεφρά.
- Αύξηση της κρεατινίνης στο αίμα (μια ουσία που δείχνει πώς δουλεύουν τα νεφρά).
- Τριχόπτωση: Δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι η κρεατίνη προκαλεί τριχόπτωση.
- Αν κάνετε εξετάσεις αίματος, ενημερώστε τον γιατρό σας ότι παίρνετε κρεατίνη για να μην υπάρξει λάθος διάγνωση. Αν υπάρχει ήδη διαγνωσμένη νεφρική νόσος, αποφύγετε τη λήψη της.
Πικολινικό Χρώμιο
Το χρώμιο είναι ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο το οποίο:
- Συμβάλλει στον φυσιολογικό μεταβολισμό των υδατανθράκων, των λιπών και των πρωτεϊνών.
- Υποστηρίζει τη δράση της ινσουλίνης, διευκολύνοντας την πρόσληψη της γλυκόζης από τα κύτταρα και συμβάλλοντας στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
- Βοηθά στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων σακχάρου στο αίμα, ιδιαίτερα σε άτομα με αυξημένα επίπεδα σακχάρου ή με παράγοντες κινδύνου για μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη.
Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια θεραπείας με GLP-1;
Οι θεραπείες GLP-1 μειώνουν σημαντικά την όρεξη και την ποσότητα τροφής που καταναλώνεται. Αυτό μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε απώλεια λίπους, αλλά και σε απώλεια μυϊκής μάζας, εάν δεν υπάρχει επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης και μικροθρεπτικών συστατικών.
Γιατί είναι σημαντική η διατήρηση της μυϊκής μάζας;
Η μυϊκή μάζα αποτελεί βασικό στοιχείο για:
- τον βασικό μεταβολισμό
- τη σωματική δύναμη και λειτουργικότητα
- την υγεία των οστών
- την ενέργεια και την αντοχή
- τη μακροχρόνια ποιότητα ζωής.
Η απώλειά της μπορεί να επιβραδύνει τον μεταβολισμό και να αυξήσει τον κίνδυνο επανάκτησης βάρους.
Γιατί πολλοί επαναπροσλαμβάνουν βάρος μετά τη διακοπή των GLP-1;
Μελέτες δείχνουν ότι μετά τη διακοπή της αγωγής, αρκετά άτομα επαναπροσλαμβάνουν σημαντικό μέρος του χαμένου βάρους, ιδιαίτερα όταν:
- δεν αλλάζουν διατροφικές συνήθειες
- δεν διατηρούν επαρκή μυϊκή μάζα
- δεν υπάρχει άσκηση και σωστή πρωτεϊνική υποστήριξη.
Πόση πρωτεΐνη χρειάζεται ένας ενήλικας;
Για διατήρηση μυϊκής μάζας, οι ανάγκες κυμαίνονται περίπου:
- από 1,2 έως 2,0 g πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως.
Οι ανάγκες μπορεί να αυξάνονται:
- σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας,
- σε περιόδους απώλειας βάρους,
- σε άτομα που αθλούνται.
Τι είναι η πρωτεϊνοσύνθεση;
Πρωτεϊνοσύνθεση είναι η διαδικασία με την οποία το σώμα «χτίζει» νέες πρωτεΐνες, για τους μύες, το δέρμα ή τα ένζυμα.
Γιατί χρειάζονται βιταμίνες και ιχνοστοιχεία για την πρωτεϊνοσύνθεση;
Η αξιοποίηση της πρωτεΐνης δεν εξαρτάται μόνο από την ποσότητα πρωτεΐνης, αλλά και από την παρουσία απαραίτητων μικροθρεπτικών συστατικών όπως:
- Βιταμίνη B6,
- Βιταμίνη B12,
- Βιταμίνη D,
- Μαγνήσιο,
- Ψευδάργυρος.
Χωρίς αυτά, η απορρόφηση και η πρωτεϊνοσύνθεση δεν λειτουργούν βέλτιστα.